PROJECTS

Ysgol Dyffryn Teifi – Llandysul ac effaith y Rhyfel Byd Cyntaf

Events and News feature holding image - 220x140This project is part of the Welsh Government’s Remembering the First World War – £1000 grant for secondary schools in Wales scheme. Every secondary school in Wales has the opportunity to apply to receive up to £1,000 to develop creative and innovative projects to commemorate the First World War. For more information and guidance on how to apply, click here.

*All text has been provided by the school

This item was provided to Cymru’n Cofio Wales Remembers 1914-1918 in Welsh only.

Our Idea:

111024 - WG_Funded_land_mono jpg - Logo

Bydd y dysgwyr yn meithrin dealltwriaeth o sut effeithiwyd yr Ysgol Ramadeg a’r gymuned ehangach gan gyflafan y Rhyfel Mawr. Bydd yna feithrin dealltwriaeth o’r colledion ymhlith cyn-ddisgyblion yr ysgol Ramadeg sydd â’u henwau ar y gofeb ynghyd ag ymateb y gymuned ehangach – y wasg, capeli. Bydd yna ystyriaeth o’r unigolion o fewn y gymuned oedd yn wrthwynebwyr cydwybodol. Bydd yn gyfle i feithrin cysylltiadau â’r gymuned ehangach a phontio gyda’r sector cynradd. Rhwng Medi – Rhagfyr 2014 bydd disgyblion yn  ymchwilio i hanes yr enwau ar  y gofeb. Byddant  yn trefnu ymweliadau â’r archif lleol/Llyfrgell Genedlaethol ac yn cynhyrchu llyfryn [TGCh] o hanesion personol y dynion a laddwyd i’w ddefnyddio fel adnodd addysgol yn ysgolion y cylch a’r gymuned ehangach. O Fai – Gorffennaf, byddant yn casglu gwybodaeth am y gwrthwynebwyr cydwybodol gan gywain gwybodaeth i’r arddangosfa. O Fedi 2016, gan y byddan nhw’n symud i ysgol newydd bydd arddangosfa yn cael ei threfnu i gyd-fynd ag ail ddadorchuddio’r gofeb. Bydd rhychwant eang o wybodaeth i’w harddangos gan gynnwys hanes y milwyr a laddwyd/gwrthwynebwyr cydwybodol y cylch/lluniau/ erthyglau papur newydd/ effaith ar y gymuned.

Yr hyn a ddigwyddodd:

Yn dilyn derbyn grant o £1000 gan Lywodraeth Cymru mae disgyblion yr Adran Hanes yn Ysgol Dyffryn Teifi wedi bod yn prysur baratoi deunyddiau ar gyfer coffau’r disgyblion hynny o Ysgol Ramadeg Llandysul a gollodd eu bywydau yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Buom ar daith gyffrous yn casglu gwybodaeth am yr un deg tri cyn disgybl sydd wedi eu coffau ar y gofeb yn llyfrgell yr ysgol gan ddefnyddio adnoddau archif Ceredigion a’r Llyfrgell Genedlaethol. Gwnaed cais i aelodau’r gymuned ehangach hefyd a llwyddwyd i gywain ystod eang o wybodaeth.  Ffrwyth y gwaith caled oedd cynhyrchu llyfryn yn adrodd eu hanes bydd yn cael eu defnyddio fel adnodd o fewn yr adran a hefyd ar gyfer ymweliadau pontio ag ysgolion cynradd. Rydym hefyd wedi creu arddangosfa aml bwrpas sydd yn cynnwys diorama o ran o’r Ffrynt Gorllewinol ynghyd a gwybodaeth am  bentref Llandysul yn ystod blynyddoedd y rhyfel, hanes y gwrthwynebwyr cydwybodol, rôl y capeli a phrofiadau plant y fro. Bydd yr holl adnoddau ar gael i’w defnyddio yn ysgolion cynradd y cylch. Byddwn yn symud i ysgol newydd yn Medi  2016 a gobeithiwn ddefnyddio ffrwyth y prosiect ar ffurf arddangosfa barhaol fel rhan o’r agoriad swyddogol pan fyddwn yn ail ddadorchuddio’r gofeb yn ei safle newydd.

Mae’r prosiect nid yn unig wedi cynyddu dealltwriaeth ein disgyblion o’r Rhyfel Byd Cyntaf, ond mae hefyd wedi caniatáu’r disgyblion i uniaethu â phrofiadau dirdynnol un gymuned gollodd cynifer o’i dynion ifanc. Trwy greu’r arddangosfa a’r llyfryn byddwn nawr yn medru rhannu’r hanes â disgyblion y sector gynradd  ac ymwelwyr i’r ysgol.